Het dienblad is een van die accessoires die op het eerste gezicht naar de achtergrond verdwijnen, terwijl juist zij bepalen of een compositie toevallig of doordacht oogt. Het bakent de ruimte af voor een groepje kaarsen, kandelaars of vazen, waardoor de afzonderlijke stukken niet langer verspreid lijken en samensmelten tot een harmonieuze compositie met dezelfde signatuur. Tegelijk vervult het een praktische rol — het beschermt hout, glas en gelakte oppervlakken tegen kaarsvetdruppels, condens van vazen en geurstokjes en kleine krassen. Bij de keuze loont het de moeite om aan het materiaal, de vorm, de maat en de plek van het geheel te denken.
Hoe kiest u een decoratief dienblad
Begin bij de plek waar u het dienblad neerzet. Voor een smalle vensterbank of plank past een slanke rechthoekige vorm; op een ronde eettafel of dressoir komt een rond of ovaal dienblad mooi tot zijn recht, en ovale en hoekige modellen vormen een natuurlijke as waarlangs u meerdere voorwerpen fraai op een rij schikt. Als vuistregel geldt dat de decoratie ongeveer twee derde van het oppervlak mag beslaan — de rest vormt een vrije rand die de compositie lucht en elegantie geeft. Een te klein dienblad oogt overvol, een te groot dienblad verliest zijn functie als lijst. Ook de hoogte van de rand is belangrijk: een laag, bijna vlak dienblad is veelzijdig en laat de voorwerpen erop tot hun recht komen, terwijl een hogere rand de inhoud accentueert, kaarsvet of gemorst water beter opvangt en voorkomt dat kleine dingen wegrollen. Wilt u het dienblad verplaatsen, dan waardeert u handvatten aan de zijkant of uitgesneden grepen.
Materialen en hun eigenschappen
Metalen dienbladen ogen modern en zijn bijzonder duurzaam; ze verdragen de warmte van theelichtjes en kaarsvetdruppels goed en zijn makkelijk af te nemen. Hout brengt warmte en een natuurlijke toets in het interieur, past bij zowel Scandinavische als landelijke arrangementen, maar vraagt om voorzichtigheid bij vocht en direct contact met heet kaarsvet. Glazen en spiegelende dienbladen verlichten de ruimte optisch en vermenigvuldigen het licht van de vlammen prachtig, maar zijn breekbaarder. Keramiek, porselein, steen of marmer ogen luxueus en hebben een aangenaam gewicht dat het arrangement stabiliteit geeft, zodat het zelfs onder hogere kandelaars niet omvalt. Rotan en rieten modellen zijn dan weer licht, luchtig en passen bij een natuurlijke of zomerse stijl.
Waar plaatst u het dienblad
Dienbladen zijn niet alleen voor de eettafel. In de woonkamer bewijzen ze dienst op de salontafel onder kaarsen en boeken, in de slaapkamer houden ze op het nachtkastje een kaars, wekker en kleine spulletjes bij elkaar en in de badkamer ordenen ze overzichtelijk zeep, geurstokjes of handgemaakte kaarsen. Kleinere stuks passen op de vensterbank of een plank, waar ze het oppervlak beschermen en een gezellig hoekje creëren. Dankzij de verplaatsbaarheid ruimt u het hele geheel eenvoudig op vóór het serveren of schuift u het opzij bij het schoonmaken.
Arrangeren en onderhoud
Bij het arrangeren heeft de regel van het oneven aantal zich bewezen — drie of vijf voorwerpen van verschillende hoogte ogen natuurlijker dan een symmetrisch paar; combineer een hogere kandelaar met een lagere kaars en vul ze aan met een kleinere pot, steentjes of droogbloemen. Zet brandende kaarsen altijd op een stabiel, hittebestendig oppervlak en laat de vlam nooit onbewaakt. Onderhoud het dienblad naar materiaal: neem metaal en glas af met een vochtige doek, behandel hout met een droge doek en olie het af en toe licht in, was keramiek met lauw water. Kaarsvetresten verwijdert u door ze licht te verwarmen of juist af te koelen, zodra het kaarsvet hard wordt en loslaat. Dankzij het tijdloze ontwerp gaat een goed dienblad jarenlang mee in het interieur.
